Thủ tục đăng ký hộ kinh doanh là bước bắt buộc đầu tiên đối với cá nhân hoặc hộ gia đình khi bắt đầu hoạt động kinh doanh hợp pháp. Tuy nhiên, không ít người vẫn lúng túng vì chưa nắm rõ điều kiện đăng ký, hồ sơ cần chuẩn bị, nộp ở đâu và sau bao lâu thì được cấp giấy chứng nhận. Trong bài viết này, Ketoan.vn sẽ hướng dẫn toàn bộ thủ tục đăng ký hộ kinh doanh theo quy định mới nhất, trình bày rõ ràng từng bước để bạn có thể tự thực hiện nhanh chóng, đúng luật và tránh sai sót không đáng có.
1. Điều kiện đăng ký hộ kinh doanh là gì?
Căn cứ vào khoản 1 điều 79 Nghị định 01/2021/NĐ-CP:
…
1. Hộ kinh doanh do một cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh của hộ. Trường hợp các thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh thì ủy quyền cho một thành viên làm đại diện hộ kinh doanh. Cá nhân đăng ký hộ kinh doanh, người được các thành viên hộ gia đình ủy quyền làm đại diện hộ kinh doanh là chủ hộ kinh doanh.
…
Căn cứ pháp lý thành lập hộ kinh doanh cá thể:
- Luật Doanh nghiệp 2020
- Nghị định 01/2021/NĐ-CP
- Cơ quan tiếp nhận và cấp phép (Phòng Tài chính – Kế hoạch UBND cấp hueyejn nơi đặt trụ sở chính của hộ kinh doanh)
Điều kiện đăng ký hộ kinh doanh bao gồm có:
a. Điều kiện cấp giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh
- Ngành nghề đăng ký phải thuộc danh mục được pháp luật cho phép kinh doanh, không nằm trong nhóm ngành bị cấm theo quy định
- Tên hộ kinh doanh đặt đúng theo hướng dẫn được quy định tại Điều 88 Nghị định 01/2021/NĐ-CP
- Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ đăng ký đúng thành phần theo yêu cầu pháp luật
- Nộp đủ lệ phí theo quy định của Nhà nước
b. Điều kiện tiếp nhận hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh trực tuyến
- Hồ sơ điện tử đầy đủ các tài liệu theo quy định, kê khai chính xác như hồ sơ giấy
- Hồ sơ đăng ký trực tuyến có định danh tương ứng với giấy tờ gốc, ký bằng chữ số hoặc bản scan rõ nét
- Kê khai chính xác thông tin cá nhân và liên hệ của người nộp kê khai
- Có chữ ký số của chủ hộ hoặc người đại diện hợp pháp. Nếu thực hiện ủy quyền cần bổ sung giấy tờ theo quy định tại khoản 4 Điều 84 Nghị định 01/2021/NĐ-CP
2. Hồ sơ và thủ tục đăng ký hộ kinh doanh
2.1 Hồ sơ chuẩn bị đăng ký hộ kinh doanh
Một bộ hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh hợp lệ sẽ có đầy đủ các giấy tờ sau:
- Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh
- Bản sao giấy tờ pháp lý của chủ hộ kinh doanh và từng thành viên hộ gia đình nếu đăng ký theo hình thức nhiều thành viên
- Biên bản xác nhận việc thành lập hộ kinh doanh áp dụng trong trường hợp đắng ký theo hộ gia đình
- Văn bản ủy quyền cá nhân làm chủ hộ kinh doanh khi đăng ký theo hình thức tập thể
2.2 Thủ tục đăng ký hộ kinh doanh
Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh, người đăng ký có thể nộp hồ sơ theo một trong hai hình thức:
- Nộp trực tiếp tại Bộ phận một cửa hoặc Phòng Tài chính – Kế hoạch thuộc UBND cấp huyện nơi đặt trụ sở hộ kinh doanh
- Nộp trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia/ Cổng thông tin đăng ký hộ kinh doanh trực tuyến của tỉnh/thành phố
Nếu người đăng ký nộp trực tuyến hãy thực hiện theo các bước hướng dẫn sau:
- Truy cập vào hệ thống của Cổng dịch vụ công
- Chọn mục Đăng ký hộ kinh doanh và kê khai
- Điền đủ các thông tin gồm:
- Thông tin cá nhân của chủ hộ
- Tên hộ kinh doanh
- Địa điểm trụ sở hộ kinh doanh
- Loại hình ngành nghề kinh doanh
- Đính kèm hồ sơ điện tử tương ứng
- Ký số nếu có
- Gửi hồ sơ
3. Thời hạn xử lý hồ sơ thành lập hộ kinh doanh
Sau khi đã hoàn thiện các bước đăng ký và nộp thành công, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện sẽ có trách nhiệm xử lý hồ sơ. Thời hạn làm việc trong vòng 3 ngày kể từ ngày tiếp nhận.
- Trường hợp 1: Hồ sơ hợp lệ, người đăng ký sẽ được cấp giấy Chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh
- Trường hợp 2: Hồ sơ chưa hợp lệ, cơ quan chức năng sẽ gửi thông báo yêu cầu chỉnh sửa và bổ sung dưới dạng văn bản
Lưu ý: Nếu hồ sơ không được phản hồi trong thời hạn 3 ngày làm việc, người đăng ký có quyền khiếu nạn hoặc tố cáo để bảo vệ quyền lợi
4. Lệ phí đăng ký hộ kinh doanh
Mức lệ phí đăng ký hộ kinh doanh tùy thuộc vào từng địa phương theo thẩm quyền Hội đồng nhân dân cấp tỉnh. Mức lệ phí trung bình nằm trong khoảng 50.000 đồng – 300.000 đồng cho mỗi lần đăng ký tùy theo quy mô, chính sách quản lý và điều kiện ngân sách của từng khu vực.
Lưu ý: Chủ hộ kinh doanh, cá nhân đăng ký có thể phải nộp thêm các khoản phí hành chính khác khi thay đổi nội dung đăng ký, cấp lại Giấy chứng nhận bị mất hoặc hư hỏng.
5. Những việc hộ kinh doanh cần làm sau khi đăng ký thành lập HKD
Bên cạnh các thông tin về hồ sơ, thủ tục, lệ phí thì hộ kinh doanh cần phải chú ý đến 1 số lưu ý sau khi đăng ký thành lập HKD:
- Nhận giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh sau khi hồ sơ được duyệt vì đây là văn bản pháp lý xác nhận hộ kinh doanh được phép hoạt động.
- Thực hiện đăng ký thuế gồm thuế môn bài, thuế GTGT, thuế thu nhập cá nhân. Hình thức đăng ký thuế có hai dạng là nộp hồ sơ trực tiếp hoặc đăng ký online
- Mở tài khoản ngân hàng mang tên hộ kinh doanh để sử dụng giao dịch tài chính, phục vụ việc nộp thuế, thanh toán đối tác, đảm bảo minh bạch hoạt động tài chính
- In và treo biển hiệu ở địa điểm đăng ký kinh doanh có đầy đủ các thông tin về tên HKD, mã số thuế, ngành nghề, địa chỉ… Nếu không treo bảng hiệu có thể bị xử phạt hành chính
- Ghi chép sổ sách kế toán đầy đủ để phục vụ việc kê khai và quyết toán thuế theo yêu cầu
- Thông báo sử dụng hóa đơn nếu có nhu cầu và phải thực hiện thủ tục thông báo phát hành hóa đơn điện tử với cơ quan thuế. Trong một số trường hợp, HKD có thể đề nghị cơ quan thuế cấp hóa đơn lẻ theo từng lần phát sinh
- Thực hiện nghĩa vụ thuế định kỳ đầy đủ, đúng hạn để tránh rủi ro bị xử phạt hoặc truy thu thuế
6. Tải bộ hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh
Tải ngay Bộ hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh
7. Giải đáp một số thắc mắc
Câu hỏi 1: Một người có thể đứng tên nhiều hộ kinh doanh không?
Trả lời: Không. Mỗi cá nhân chỉ được đứng tên đăng ký 1 hộ kinh doanh duy nhất trên toàn quốc. Nếu đăng ký tên nhiều hộ sẽ bị xem là vi phạm quy định hiện hành và không được chấp thuận.
Câu hỏi 2: Hộ kinh doanh có bắt buộc sử dụng hóa đơn không?
Trả lời: Không bắt buộc nhưng nếu hộ kinh doanh có nhu cầu xuất hóa đơn, nhất là trong trường hợp giao dịch với doanh nghiệp, cơ quan nhà nước thì cần làm thủ tục đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử theo quy định. Nếu HKD không phát sinh sử dụng hóa đơn quá thường xuyên thì có thể đề nghị cơ quan thuế cấp hóa đơn lẻ.
Câu hỏi 3: Đăng ký hộ kinh doanh có cần bằng cấp hay chứng chỉ hành nghề không?
Trả lời: Chỉ bắt buộc trong những ngành có điều kiện như mở hiệu thuốc đối với dược sĩ, chứng nhận an toàn thực phẩm khi đăng ký kinh doanh dịch vụ ăn uống…
Nhìn chung, thủ tục đăng ký hộ kinh doanh không quá phức tạp nếu người đăng ký nắm đúng điều kiện, chuẩn bị đủ hồ sơ và thực hiện đúng trình tự theo quy định. Bên cạnh việc hoàn tất đăng ký, hộ kinh doanh cũng cần chú ý đến các nghĩa vụ sau khi thành lập như đăng ký thuế, treo biển hiệu, ghi chép sổ sách và thực hiện kê khai đúng hạn để tránh rủi ro pháp lý. Hy vọng nội dung trên đã giúp bạn hiểu rõ và chủ động hơn khi làm thủ tục; trong trường hợp cần tiết kiệm thời gian hoặc hạn chế sai sót, bạn có thể cân nhắc sử dụng bộ hồ sơ mẫu hoặc dịch vụ hỗ trợ đăng ký hộ kinh doanh phù hợp.
