Nghị định 20/2026/NĐ-CP: 6 Chính sách ưu đãi nổi bật cho doanh nghiệp năm 2026

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 20/2026/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết thi hành Nghị quyết 198/2025/QH15 về phát triển kinh tế tư nhân. Đây được xem là một bước ngoặt quan trọng với những chính sách ưu đãi đột phá về thuế, đất đai và công nghệ, mở ra cơ hội bứt phá cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam trong năm 2026.

1. Tổng quan về Nghị định 20/2026/NĐ-CP

Ngày 15/01/2026, Chính phủ chính thức ban hành Nghị định 20/2026/NĐ-CP. Văn bản này quy định chi tiết các cơ chế, chính sách đặc biệt nhằm tháo gỡ khó khăn và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các doanh nghiệp tư nhân, hộ kinh doanh và cá nhân khởi nghiệp.

Thông tin chung

Nghị định tập trung vào các nhóm nội dung trọng tâm sau:

• Chương II: HỖ TRỢ TIÉP CẬN ĐÁT ĐAI, MẶT BẰNG SẢN XUẤT KINH DOANH
• Chương III: Ưu đãi về thuế (quy định về miễn giảm thuế TNDN và thuế TNCN)
• Chương IV: Hỗ trợ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và đào tạo nhân lực.
• Chương V: Tổ chức thực hiện (quy định về trách nhiệm của các tổ chức, bộ phận, cơ quan, doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân)
• Chương VI: Điều khoản thi hành

2. 6 Chính sách ưu đãi đáng chú ý nhất cho doanh nghiệp trong Nghị định 20/2026/NĐ-CP

2.1. Hỗ trợ giá thuê đất cho doanh nghiệp tại khu công nghiệp

Điểm đau lớn nhất của doanh nghiệp sản xuất là chi phí thuê đất tại các Khu công nghiệp (KCN). Nghị định 20 đã đưa ra một cơ chế “Bù trừ – Hoàn trả” cực kỳ thông minh.

Cơ chế hoạt động:

Thay vì hỗ trợ tiền trực tiếp cho doanh nghiệp thuê (rất khó quản lý), Nhà nước sẽ làm việc với Chủ đầu tư hạ tầng KCN:

• Chủ đầu tư giảm tiền thuê đất cho doanh nghiệp công nghệ cao, SME, Startup.
• Sau đó, Nhà nước sẽ hoàn trả khoản tiền đã giảm này lại cho Chủ đầu tư.
• Hình thức hoàn trả: Bù trừ vào tiền thuê đất chủ đầu tư phải nộp, hoặc chi trả trực tiếp từ Ngân sách.

Đánh giá chuyên sâu: Đây là một chính sách “Win-Win-Win”. Doanh nghiệp được giảm chi phí thực tế. Chủ đầu tư hạ tầng không bị thiệt hại doanh thu và có động lực thu hút khách thuê. Nhà nước đạt được mục tiêu hỗ trợ đúng đối tượng mà không cần bộ máy cồng kềnh để đi phát tiền cho từng doanh nghiệp nhỏ. Tuy nhiên, mấu chốt sẽ nằm ở thủ tục hành chính tại Sở Tài chính có nhanh gọn hay không, vì quy định thời gian xử lý hồ sơ là trong vòng 07 ngày làm việc.

2.2. Kéo dài thời điểm bắt đầu tính miễn thuế TNDN cho Startup

Chính sách này khắc phục tình trạng doanh nghiệp bị “trôi” mất thời gian ưu đãi thuế trong những năm đầu mới thành lập còn thua lỗ. Cụ thể như sau:

• Đối tượng hưởng ưu đãi: Startup, Quỹ đầu tư khởi nghiệp, Tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp.
• Thời điểm áp dụng ưu đãi: Thời gian miễn/giảm thuế được tính từ năm đầu tiên có thu nhập chịu thuế. Đặc biệt, nếu trong 03 năm đầu doanh nghiệp chưa có thu nhập chịu thuế, thời gian ưu đãi sẽ tự động kích hoạt từ năm thứ 4 (tính từ năm đầu tiên có doanh thu).
• SME khởi nghiệp: Được miễn thuế TNDN trong 03 năm liên tục kể từ khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.

2.3. Miễn 100% thuế chuyển nhượng vốn cho nhà đầu tư

Đây là cơ chế quan trọng để khơi thông dòng vốn, giúp nhà đầu tư yên tâm về bài toán lợi nhuận khi thoái vốn (Exit). Cụ thể:

• Đối với Doanh nghiệp: Miễn thuế TNDN đối với thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.
• Đối với Cá nhân: Miễn thuế TNCN đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn góp, quyền góp vốn vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

Nhận định: Đây là cú hích cực lớn cho thị trường vốn mạo hiểm (Venture Capital). Việc miễn thuế trên lãi vốn (Capital Gains) sẽ kích thích các Nhà đầu tư đổ tiền vào Startup mạnh mẽ hơn.

2.4. Miễn thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) để thu hút nhân tài

Để nâng cao năng lực cạnh tranh giúp doanh nghiệp khởi nghiệp trong việc thu hút nhân sự chất lượng cao so với các tập đoàn đa quốc gia, Nghị định 20 đưa ra ưu đãi đột phá về thuế TNCN.

• Đối tượng: Chuyên gia, nhà khoa học làm việc tại Startup, trung tâm R&D, tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp.
• Mức ưu đãi:
  • Miễn 100% thuế TNCN trong 02 năm đầu (24 tháng).
  • Giảm 50% số thuế phải nộp trong 04 năm (48 tháng) tiếp theo.

Đánh giá: Đây là lợi thế cạnh tranh tuyệt đối về thu nhập thực nhận (Net Income). Chính sách này giúp doanh nghiệp khởi nghiệp giảm áp lực chi phí lương nhưng vẫn chiêu mộ được các chuyên gia, đặc biệt là nhân sự từ nước ngoài hoặc Việt kiều.

2.5. Nhân đôi (200%) chi phí R&D vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN

Nghị định đưa ra công cụ tài chính mạnh mẽ nhằm khuyến khích hoạt động nghiên cứu phát triển (R&D) tại doanh nghiệp.

Cơ chế “Khấu trừ 200%”: Khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN, chi phí thực tế chi cho hoạt động R&D được tính bằng 200% để đưa vào chi phí được trừ.

• Ví dụ: Doanh nghiệp chi 1 tỷ đồng cho R&D, sổ sách thuế sẽ ghi nhận chi phí hợp lý là 2 tỷ đồng, giúp giảm đáng kể nghĩa vụ thuế TNDN. Đây là hình thức Nhà nước gián tiếp chia sẻ rủi ro nghiên cứu với doanh nghiệp.

Hỗ trợ chuyển đổi số: Doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh được Nhà nước cung cấp miễn phí các nền tảng số, phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử.

2.6. Nhà nước tài trợ 100% chi phí đào tạo quản trị doanh nghiệp

Thay vì hỗ trợ một phần như trước đây, Nghị định mới cam kết bao trọn gói chi phí đào tạo để nâng cao năng lực cho khu vực tư nhân.

• Mức hỗ trợ: Ngân sách nhà nước hỗ trợ 100% tổng chi phí các khóa đào tạo về quản trị doanh nghiệp, kế toán, thuế, nhân sự.
• Đối tượng: Áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh.

3. Các doanh nghiệp cần làm gì để tối ưu hóa lợi ích từ nghị định 20/2026/NĐ-CP?

Nghị định 20/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký (15/01/2026). Đáng chú ý, một số quy định về ưu đãi thuế được áp dụng hồi tố ngay cho kỳ tính thuế năm 2025.

Để tối ưu hóa các lợi ích từ chính sách này, các đơn vị cần lưu ý:

• Rà soát hồ sơ thuế: Các Startup và SME mới thành lập cần phối hợp với bộ phận tài chính – kế toán để áp dụng ngay các ưu đãi thuế cho kỳ quyết toán năm 2025.
• Chiến lược nhân sự: Tận dụng chính sách miễn thuế TNCN như một phần trong gói phúc lợi (benefit package) để thu hút nhân sự cấp cao và chuyên gia.
• Tái cấu trúc danh mục đầu tư: Đối với các nhà đầu tư, việc phân bổ vốn vào các doanh nghiệp có chứng nhận “Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo” sẽ mang lại lợi thế lớn về thuế suất khi thoái vốn trong tương lai.

4. Kết luận

Nghị định 20/2026/NĐ-CP không chỉ là văn bản pháp lý mà còn là cam kết đồng hành của Chính phủ với khu vực kinh tế tư nhân. Việc nắm vững và vận dụng tốt các chính sách ưu đãi này sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí, tăng sức cạnh tranh và phát triển bền vững trong bối cảnh kinh tế mới.